چهارشنبه ٠١ آذر ١٣٩٦


خبر کلینیک شهید مفتح, مقالات علمی
شماره خبر:١٠٢٣٩ تاریخ خبر:چهارشنبه ٦ خرداد ١٣٩٤
دکتر یزدان پناه عضو هیئت مدیره کلینیک:
ساییدگی مفصل (آرتروز=استئوآرتریت) زانو

استئوآرتريت(آرتروز) بیماری است که ساختارهای مفصلی مختلف را دچار تغییرات دژنراتیو می کند که شامل غضروف، استخوان، سینویوم، عضلات و رباط ها می باشد. آرتروز شایعترین بیماری مفصلی در انسان، مخصوصاً در افراد مسن می باشد و در رأس علل ناتوانی در سنین سالمندی قرار دارد. شیوع آرتروز در زنان معمولا بعد از 40 سالگی و در مردان بعد از 50 سال می باشد.آرتروز در مفاصل متحمل وزن بسیار شایع است و بر مفاصل خاصی اثر می گذارد. مفاصل تحت تأثیر شامل گردن، لگن،زانو، مفاصل کمری خاجی، مفصل متاتارس انگشت شست می باشند. مفاصل مچ، آرنج، قوزک پا معمولاً درگیر نمی شوند. زانو بیشتر از سایر مفاصل دچار آرتروز می شود. برخلاف روماتیسم مفصلی ، آرتروز در ابتدا بیماری غیرالتهابی است که به تدریج پروسه‌های التهابی نیز بر آن سوار می‌شوند.آرتروز زانو باعث خشکی، از بین رفتن دامنه حرکتی مفصل ،تورم و درد می‌شود.

بیماری آرتروز به دو گروه عمده تقسیم می شوند: الف- آرتروز اولیه: در آن هیچ بیماری زمینه ای که در ایجاد بیماری نقش داشته باشد یافت نمی شود و غالبا در ارتباط با افزایش سن است. ب- آرتروز ثانویه: در این گروه یک عامل مستعد کننده زمینه ای به صورت موضعی یا سیستمیک در ایجاد آن نقش داشته دارد . عوامل خطر سیستمیک آرتروز: 1. سن: قویترین عامل خطر برای این بیماری است.آرتروز دراکثرموارد در افرادمیانسال وپیر مشاهده شده است.بطورمتوسط بیشتر بیماران در زمان مراجعه سن بالای 45 سال دارند. هر چه فرد مسن تر باشد مدت زمان بیشتری از مفاصل خود استفاده کرده است و شانس ابتلا بیشتر خواهد بود. اگر چه سن فاکتور مهمی است اما این موضوع به معنای اجتناب ناپذیر بودن پیشگیری از رخداد بیماری با افزایش سن نیست. 2. جنسیت و هورمون های جنسی: شواهدی وجود دارد که نشان می دهد میزان آرتروز در زنان بیشتر از مردان است. بر اساس نتایج مطالعات فرامینگهام، آرتروز زانو در زنان 7/1 برابر مردان گزارش شده است. دلایل این تفاوت به روشنی مشخص نشده است اما افزایش آرتروز در زنان یائسه منجر به این فرض شده است که کمبود هورمون ها می تواند منجر به پیشرفت بیماری شود. در بعضی مطالعات نیز اثر حفاظتی استروژن دریافتی در زنان یائسه مطرح شده است. 3. ژنتیک: آرتروز یک بیماری ژنتیکی با قابلیت توارث بالا است ولی میزان توارث در مفاصل مختلف متفاوت است( لگن و دست: 50 درصد، زانو:30 درصد). یک استعداد ژنتیکی برای آرتروز منتشر وزودرس در بعضی خانواده ها وجود دارد. نقش ژنتیک نیز دربروز این بیماری بخصوص در مفاصل دست روشن و آشکارتر است. اختلالات ارثی که بر روی شکل استخوانها و پایداری مفاصل اثر می گذارد، می تواند در بروز این بیماری نقش مؤثری داشته باشد. البته لازم به ذکر است که وجود اختلالات ارثی تنها به معنای ابتلای قطعی به این بیماری نخواهد بود بلکه به معنای آن است که این عوامل فرد را نسبت به جمعیت عمومی مستعد تر ابتلا به بیماری می نماید . 4. نژاد و تفاوت آناتومیکی مفصل 5. تغذیه: مطالعات زیادی پیشنهاد کرده اند که ویتامین های آنتی اکسیدان مثل ویتامین C وD نقش حفاظتی در جلوگیری از پیشرفت آرتروز دارند ولی اثر حفاظتی آنها در بروز آرتروز در مطالعات وسیعتر به روشنی مشخص نشده است. 6. سایر بیماریها و اختلالات التهاب مفصل : افراد مبتلا به روماتیسم مفصلی دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به آرتروز می باشند. به علاوه شواهدی وجود دارد که نشان می دهد تجمع بیش از حد آهن در بدن (هموکروماتوزیس)نیز می تواند زمینه ساز تخریب غضروف مفصلی و افزایش شانس ابتلا گردد. ترشح بیش از حد هورمون رشد (آکرومگالی) نیز می تواند بر روی مفاصل و استخوانها اثرات سویی گذاشته و منجر به بروز استئوآرتریت شود. دو عامل خطر اصلی که در گسترش آرتروز نقش دارند شامل آسیب پذیری ذاتی مفصل و فشار وارد بر مفصل هستند. عوامل خطر موضعی آرتروز شامل: 1. چاقی: یک عامل خطر مهم برای آرتروز است به خصوص در زانو و دست. چاقی در زنان عامل قوی تری نسبت به مردان است و در زنان کاهش وزن مؤثر تر است.از آنجایی که افزایش وزن و فشار برروی مفاصل فرایندی تدریجی است ، لازمه اتیولوژیک دانستن آن ، این است که افزایش وزن حداقل یک دهه قبل از بروز علائم زانو ایجاد شده باشد. بنابراین قابل توجیه است که با شروع میانسالی و شروع افزایش وزن ، با یک فاصله زمانی 10 تا 15 ساله بعد از میانسالی شیوع زانو شیوع بالاتری را نشان دهد. 2. استفاده مکرر از مفصل:صدمات استفاده بیش از حد و نادرست از مفاصل : بحث ارگونمی و تطابق ابزار با انسان از موضوعاتی است که در بخش سلامت حرفه ای و شغلی موضوعی پذیرفته محسوب می شود. مطالعات اپیدمیولوژیک پیشنهاد کننده این موضوع است که افرادی که در شغلشان نیاز به استفاده مکرر از مفاصل خود باشند (ازجمله ورزشکاران،قالیبافی به شیوه سنتی،خیاطان،نان پختن به شیوه سنتی،جوشکاران و...) دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به بیماری زانو باشند. 3. شغل: خم شدن های مکرر مفصل زانو که در بعضی از حرفه ها مورد نیاز است در ارتباط با افزایش خطر آرتروز رادیوگرافیک زانو می باشد. در مطالعاتی در زنان قالیباف شهر دنا میزان شیوع آرتروز زانو 52.8 درصد و در زنان روستایی شهرستان بویر احمد که بیش از 5 سال نان به شیوه سنتی پخته اند شیوع آرتروز زانو 51.43 درصد(در زنان با شرایط سنی مشابه بدون سابقه نان پختن شیوع 22.86 درصد) بوده است. 4. ناهنجاری های مفصلی مانند نکروز غیر عروقی،شکستگی های قدیمی،پارگی منیسک، برداشتن منیسک، پارگی رباط ها،بیماری های قبلی با آسیب به غضروف مفصلی مثل رماتیسم قدیمی، آرتریت عفونی، پای پرانتزی، زانوی ضربدری در بروز آرتروززانو موثر می باشند. 5.ضعف عضلات : مطالعات نشان می دهد که ضعف عضلات اطراف زانو سبب افزایش استعداد ابتلا به آرتروزمی شود. به گونه ای که تقویت این عضلات با تمرینات خاص نقش مؤثری در کاهش ابتلا به این بیماری خواهد داشت. یکی از شایع ترین مفاصلی که دچار بیماری آرتروز می شود مفاصل زانو است. مشخصه بیماری آرتروز زانو، درد است. ابتدا این درد وابسته به فعالیت است و پس از فعالیت افزایش یافته و با استراحت بهبود می یابد ولی با پیشرفت بیماری درد مداوم شده و شب ها بیمار را آزار می دهد. درد معمولا در طرف داخلی زانو شروع می شود و با پیشرفت بیماری درد به طرف کناری و کل زانو کشیده می شود. خشکی صبحگاهی مفصل که کمتر از 30 دقیقه طول می کشد .حرکات مفصلی مقداری محدود می شوند و همراه باصدای مفصلی می باشد. در معاینه حساسیت مفصل زانو ممکن است ایجاد شود.به دنبال هایپرتروفی استخوان در حاشیه مفصل افزایش ضخامت زانو(استئوفیت )نیز ایجاد می شود، لبه استئوفیت ممکن است قابل لمس باشد. افیوژن مایع به داخل مفصل ناشایع است. ضعف و آتروفی عضلات اطراف زانو به خصوص عضله چهارسر ران ایجاد می شود. عضلات اطراف زانو برای جذب شوک و ثبات مفصل زانو لازم هستند و ضعف عضلات باعث تداخل بابیومکانیک مفصل و تشدید درد شده و درد باعث کاهش فعالیت بیمار، ضعف و آتروفی بیشتر عضلات می شود.در ناحیه پشت زانو ممکن است مایع زانو جمع شود که کیست زانو(کیست بیکر) نامیده شود.درصورت برداشتن فشار مفصلی مایع کیست زانو جذب مفصل می شود . تشخیص آرتروز بر اساس علائم بالینی، معاینه فیزیکی و خصوصیات رادیوگرافی می باشد. خصوصیات رادیولوژیکی آرتروز زانو شامل: کاهش فضای مفصلی، استئوفیت حاشیه ای، کیست های زیر غضروفی و اسکلروز زیر غضروفی می باشد.یافته های رادیوگرافی ارتباط ضعیفی با حضور و شدت درد زانو دارند. مطالعات نشان داده که وجود یا عدم وجود یک استئوفیت مشخص در رادیوگرافی یک مفصل در حالت تحمل وزن بهترین روش تشخیص آرتروز زانو در مطالعات اپیدمیولوژیک می باشددر حالیکه کاهش فضای مفصلی ممکن است در ارزیابی شدت بیماری بکار برده شود.وجود استئوفیت ارتباط قوی با درد زانو دارد ،در حالیکه وجود یا عدم وجود کاهش فضای مفصلی همراه با درد نمی باشد.شدت درد زانو مهم تر از درجه رادیوگرافی در تعیین ناتوانی عمل آرتروز می باشد. طبق نظر انجمن روماتولوژی آمریکا(1986)، چنانچه درد زانو همراه با استئوفیت در گرافی و حداقل یکی از علائم سن بالای 50 سال ،خشکی مفصل کمتر از 30 دقیقه و صدای مفصل(کریپتاسیون)در حرکت فعال زانو وجود داشته باشد،در آن صورت،این رویکرد تشخیصی حساسیت 91 درصد و ویژگی 86 درصد جهت تشخیص آرتروز زانو دارد. رده بندی رادیوگرافیک kellgren & Lawrence بیشتر از همه مورد استفاده قرار گرفته است. درمان آرتروز: اهداف درمانی آرتروز شامل کاهش درد، بهبود عملکرد و حفظ تحرک مفصل می باشد. درمان های مختلف دارویی و غیر دارویی، جراحی و همچنین مدالیته های فیزیکی بسته به شرایط بیمار و روند بیماری کاربرد دارند. بیماران با نشانه های خفیف تا متوسط ممکن است فقط به درمان غیر دارویی و اطمینان بخشی نیاز داشته باشند. درمان های آرتروز شامل: 1-درمان غیر دارویی : از آنجایی که آرتروز یک بیماری با منشأ مکانیکی است، نقطه اتکاء درمان مستلزم اصلاح نیرو و بهبود عملکرد محافظ های مفصلی است.روش های کاهش فشار مفصلی: الف-آسان ترین و مؤثر ترین درمان برای خیلی از بیماران اجتناب از فعالیت هایی است که درد را تسریع می کنند. ب-بهبود کشش و نیروی عضلاتی که مفصل را نگهداری می کنند. پ-برداشتن فشار و نیرو از روی مفصل مثل استفاده از عصا،توالت فرنکی،صندلی و مبل ت-کاهش وزن می تواند اثر چند برابر در کاهش فشار در زانو و لگن داشته باشد. 1-استراحت:در موقع درد بهتر است استراحت مختصر وجود داشته باشد و کار سنگین و ورزش انجام نشود. در مراحل حاد بر روی استراحت نسبی تاکید میشود اما هرچه سریعتر تحرک مفصل باید شروع شود چون بیحرکتی مفصل باعث اختلال تغذیه غضروف و از بین رفتن آن می شود. بعلاوه درمان آرتروز برای بازگشت فرد به تحرک روزانه و زندگی عادی است.بی حرکتی باعث ضعف عضلات اطراف مفصل زانو وکم شدن محدوده حرکتی مفصل می شود. 2- ورزش: در مطالعات زیادی نشان داده شده است که ورزش باعث کاهش درد و بهبود عملکرد بیماران با آرتروز زودرس می شود. ورزش های مقاومتی و هوازی در درمان آرتروز مهم هستند.شناو ورزش های آبی در کاهش درد می تواند موثر باشد.راه رفتن متناسب با تحمل فرد در طبیعت(نه در خیابان ها)،روی چمن و یا روی زغال سنگ اطراف استادیوم ها به صورت روزانه توصیه می شود. تقویت عضلات زانو اساسی می باشد. 3- بریس: به طور معمول در افرادی استفاده می شوند که می خواهند زندگی فعال خود را ادامه دهند. این گروه شامل بیماران جوان با آرتروز متوسط، ورزشکارانی که بعد از تروما دچار آرتروز شده اند، بیماران بعد ازبرداشتن منیسک با درگیری یک قسمت از زانو و بهترین کاندید برای این نوع درمان بیماران مبتلا به آرتریت یک قسمت از زانو که می خواهند جراحی را به تأخیر بیندازند می باشند.استفاده از عصا باعث کاهش وزن به میزان 25 درصد در زانو ها می شود.بکار بردن وج کناری یا داخلی در کفش جهت کاهش ژنو واروم یا ژنو ولگوم توصیه می شود. 2-دارو درمانی: استامینوفن اولین انتخاب دارویی برای بیماران با درد زانو، لگن یا دست ها است. دوزهای یک گرم چهار بار در روز می تواند مورد استفاده قرار گیرد. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی رایج ترین داروها برای درمان درد آرتروز می باشند. در مطالعات بالینی این داروها نسبت به دوزهای بالای استامینوفن 30درصد بهبودی بیشتری نشان داده اند. آنالژزیک ها در شرایط وجود درد شدید استفاده می شود. پماد های ضد درد مانند Capsaicin که حاوی فلفل می باشد در کاهش درد موثر می باشند. تزریق داخل مفصلی استروئید برای کاهش درد مورد استفاده قرار گرفته است که اثر آن تا 3 ماه باقی می ماند. اخیراً تزریق هیالورونیک اسید(هیالگان) معمول شده است. 3-مدالیته های فیزیکی(فیزیوتراپی) : در موارد حاد(کمتر از 48 ساعت) ،یخ درمانی باعث کاهش درد و ورم می شود . گرما درمانی، اولتراسوند و تحریک های الکتریکی بسته به شرایط بیمار و روند بیماری کار برد دارند. 4-درمان های مکمل:طب سوزنی در درمان آرتروز موثر می باشد. 5-درمان های جراحی : در آرتریت پیشرفته با درد شدید و مقاوم، به خصوص اگر همراه با دفورمیتی(تغییر شکل مفصل) و خشکی باشد، جراحی قابل توصیه است(اگر آرتروز پیشرفت کند و درمانهای دارویی و غیر دارویی موفق نباشند، تعویض مفصل می‌تواند از گزینه‌های درمانی باشد). غضروف سازها: اخيرا ثابت شده مصرف اكثر غضروف ساز ها(گلوکوزآمین و کندراتین سولفات)تاثیری در درمان آرتروز ندارند. برخي از آنها باعث افزايش قند در ديابتي ها مي شوند. بهتر است بحای استفاده از این داروهای پرهزینه از ورزش استفاده نمود. آناتومی مفصل زانو درد زانو

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




مطالب علمی
نوبت دهی کلینیک

شیفت صبح از 7:30 تا 12 ظهر

شیفت عصر از 3:30 تا 21

جهت ورود به سامانه نوبت دهی اینترنتی لینک زیر را کلیک نمایید

ورد به سامانه از طریق شیکه داخلی

ورود به سامانه نوبت دهی

اطلاعیه

آدرس: خیابان شهید منتظری جنب بیمارستان شهید بهشتی

تلفن: 13-07433228212

ساختمان کلینیک شماره 1 در دو طبقه :

طبقه همکف: مدیریت ،تراکم استخوان ،تزیقات وپانسمان ،واحد فیزیوتراپی ،پذیرش و نوبت دهی ،متخصصین ارتوپدی ،توانبخشی ،اعصاب و روان ،مشاوره روانشناسی

طبقه اول : متخصصین جراح عمومی ، متخصین کلیه ومجاری ادرار ، جراح مغز واعصاب ،چشم پزشک ،متخصص گوش وحلق بینی.

آدرس: خیابان شصت متری روبروی گلستان 2 ساختمان اورژانس قدیم

در کلینیک شماره 2: متخصصصین و فوق تخصصین اطفال ،متخصصین عفونی  حضور دارند.

آدرس: خیابان شصت متری نبش گلستان  10

تلفن: 223299 07433

در کلینیک شماره 3: متخصصین قلب وعروق ،متخصصین داخلی ،فوق تخصص نفرولوژی ،فوق تخصص ریه ،متخصصین رادیولوژی و سونوگرافی ،متخصصین زنان وزایمان حضور دارند و همچنین تست ورزش ،اکوکاردیوگرافی ،سونوگرافی در این کلینیک فعال می باشد.


خدماتی که در این کلینیک ارائه می شود:

1- سو نوگرافی 2- تست ورزش 4- اکو کاردیوگرافی 5- نوار قلب 6- نوار قلب جنین 6- گرفتن نمونه پاپ اسمیر

آدرس:خیابان شهید منتظری ساختمان جمعیت هلال احمر استان

در این کلینیک فوق تخصصین روماتولوژی، گوارش، ریه، جراحی پلاستیک،گوش و حلق و بینی و متخصصین رادیولوژی حضور دارند.

خدماتی که در این کلینیک ارائه می شود:

تست ریه،سونوگرافی،اندوسکوپی سینوس،اندوسکوپی و کلونوسکوپی

تمامی حقوق این سایت برای کلینیک شهید مفتح محفوظ می باشد.

درباره کلینیک

کلینیک درمانی و آموزشی شهید دکتر مفتح مفتخر است با بهره مندی از اساتید مجرب و توانا و کارکنان ماهر و ورزیده گامی موثر در تولید علم ،ارائه آموزش نوین به دانشجویان در سطوح مختلف و گامی دیگر در ارائه خدمات نوین تشخیصی، درمانی و مراقبتی به بیماران نیازمند برمی دارد.